မိုးဇလ ဦးထြန္္းလြင္္ရဲ႔ သမီးေလး စြမ္းရည္္္

ဒီေလာက္စြြမ္းရည္ရွိတဲ့ ျမန္မာသမီးငယ္ေလး တစ္ေယာက္ကို ေတြ့ရ သိရတာ နိုင္ငံအတြက္ အားရွိလိုက္တာ။

ဒီလိုိစြမ္းရည္ရွိတဲ့ သားငယ္ သမီးငယ္ေတြ အမ်ားၾကီးေပၚထြန္းပါေစ…အဲဒီစြမ္းရည္ရွိတဲ့ သမီးငယ္ေလးနံမည္က “စြမ္းရည္“တဲ့။ဲ

ျမန္မာျပည္္က ၄ တန္းေက်ာင္းသူ “စြမ္း”…. စကၤာပူကို မိခင္နဲ့အတူလာလည္ရင္း …. ခဏတည္းတဲ့အိမ္က အိမ္ရွင္ ကေလးေလးေတြေနတဲ့ ရပ္ကြက္ထဲက အစိုးရေက်ာင္းမွာ primary (4) ( Grade 4) အတြက္ ၀င္ခြင့္စာေမး၀င္ေျဖၾကည့္ရာ …. သူ့အေျဖေတြကို အဲဒီေက်ာင္းက သေဘာက်ျပီး တစ္တန္းေက်ာ္ကာ primary (5) မွာ ၀င္ခြင့္ေပးလိုက္တဲ့အတြက္ … စကၤာပူမွာ ေက်ာင္းေနျဖစ္သြားသတဲ့။

သူမ်ားတိုိင္းျပည္မွာ သမီးငယ္ေလးေက်ာင္းတက္မွာမို့ မိခင္မွာ က်န္တဲ့ သားငယ္သမီးငယ္ ခင္ပြန္းတို့ကိုထားခဲ့ျပီး သမီးကို လိုက္ေစာင့္ေရွာက္ရသတဲ့။ “စြမ္း”ေလးက အားနာျပီး အေမ..ရန္ကုန္ အေဖ့ဆီျပန္ပါ… သမီးကို အေမ့မိတ္ေဆြအိမ္ တစ္အိမ္အိမ္မွာသာထားခဲ့။ သမီးေနတတ္ပါတယ္။ ပညာေရးအတြက္ သမီးျဖစ္ေအာင္ေနမယ္လို့ အေမကိုျပတ္ျပတ္သားသားေျပာသတဲ့။ တစ္ကယ္လည္း “စြမ္း”ေလးဟာ လိမၼာျပီးေနတတ္ေတာ့ ေနေလရာမွာ အဆင္ေျပသတဲ့။

“စြမ္္း” ေလးက သိပ္ဇြဲရွိျပီး လုပ္သင့္တာကိုသိ၊ သိတဲ့အတိုင္းလည္းလုပ္နိုင္တဲ့ ကေလး။ “စြမ္း”ငယ္ငယ္က သိပ္“၀”တာ။ “၀”တာမွ ကစ္ေနျပီး လက္ေကာက္၀တ္ေလးေတြေတာင္ မျမင္ရဘူးတဲ့။ စကၤာပူေက်ာင္းေတြက obesity ျပႆနာ ကို အေလးထား ပညာေပး ပရိုဂရမ္ေတြတစ္စိုက္မတ္မတ္လုပ္တာက တစ္ေၾကာင္း၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္နီးပါး သမီးငယ္ရဲ့ ပတ္၀န္းက်င္ peer pressure ေၾကာင့္တစ္ေၾကာင္း ျဖစ္မယ္ထင္တယ္…. “စြမ္း” ၀ိတ္ေလွ်ာ့ေတာ့တာဘဲ။ မစားသင့္တဲ့ အစာကို မစားသင့္တဲ့အခ်ိန္မွာ မစားသင့္သေလာက္ မစားကိုမစားဘူး။ ေျခာက္လႊာမွာရွိတဲ့ အိမ္ခန္းကိုျပန္ရင္လည္း ေလွကားနဲ့ဘဲ တက္တယ္…ဆင္းတယ္။ တစ္နွစ္အတြင္း “စြမ္း”ပိန္သြားတာ…. အခုဆိုရင္ ၂၀ ေက်ာ္သက္ “စြမ္း” က … အရမ္းလွ ။

“စြမ္း“ လိိမၼာေၾကာင္း၊ ဇြဲရွိေၾကာင္း၊ ဥာဏ္ရွိေၾကာင္းေျပာျပတာပါ။ Physically ေအာင္ျမင္တာတြင္မက… Academically လည္းေအာင္ျမင္လိုက္သမွ…..PSLE ေအာင္ေတာ့… စလံုးေတြေတာင္ အိပ္မက္မက္ယူရတဲ့ Raffle Girls’ School (RGS) ကို ၀င္ခြင့္ရသတဲ့။ စကၤာပူမွာေတာင္ လူ့မလိုင္ေတြမွ ၀င္နိုင္တဲ့ေက်ာင္း။ “စြမ္း” RGS ၀င္ခြင့္ရသြားေတာ့ စြမ္းေနခဲ့တဲ့ neighbourhood Primary School က ဂုဏ္ယူလို့ မဆံုးဘူးတဲ့။

RGS မွာ year (4) ျပီးေတာ့ စကၤာပူရဲ့ဲThe most prestige Junior College ျဖစ္တဲ့ Raffles Institution မွာတက္ေနရင္း… ေရွးရိုးဆန္ေနတာေလးေတြ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ Singapore Education System က ရုန္းထြက္ခ်င္လာတယ္။ အတန္းေဖာ္ လူ့မလိုင္ေလးေတြဟာ အမွတ္ေတြေကာင္းဖို့ အျပိဳင္အဆိုင္ၾကိဳးစားၾကရင္း University ေကာင္းေကာင္းေတြ၀င္ဖို့သာ အာရံုစိုက္ကာ စာသင္ခန္းအျပင္ဘက္က ေလာကၾကီးကိုေမ့ေနၾကတယ္၊ စာအုပ္ထဲက ပညာေတြကို apply လုပ္ဖို့ သတိမရၾကဘူး။ “စြမ္း” ကေတာ့ out of the box ကို ၾကည့္ခ်င္ ျမင္ခ်င္ ေတြးခ်င္တာေၾကာင့္ prestige RI ကိုစြန့္လႊတ္ျပီး အေမရိကားက University ေတြကို ၀င္ခြင့္လွမ္းေလွ်ာက္တာ တက္ခြင့္ရသြားတယ္။

ဘယ္ University လဲ သိိလား………. “ University of California Berkeley”……. OMG! ဘယ္ ္ဘာသာယူလဲ သိလား….. “Landscape Architecture”……. Interesting ! “စြမ္း” ကိုိယ္တိုင္က artist ေလ… ပန္းခ်ီလည္းဆြဲတယ္။

“UC Berkeley” က ဘြဲ့ ရျပီးေတာ့ ဘယ္လိုိ ဘ၀ခရီးဆက္လဲ သိလား….. ျမန္မာျပည္ျပန္လာတယ္။ ဘာလုပ္လဲ သိလား….. “ဒို့အိမ္” Project လုပ္ေနတယ္။

နယ္္သာလင္နိုင္ငံဖြား UC Berkeleyဘြဲ့ရ တဦးက ပန္းခ်ီလည္းဆြဲတတ္တဲ့..Lanscape architect လည္းျဖစ္တဲ့… “စြမ္း”ရဲ့ “စြမ္းရည္”ကိုိ ေတြ့ရွိျပီး … “ဒို့အိမ္”placemaking project ေတြမွာ လက္တြဲလုပ္ဖို့ဖိတ္ေခၚခဲ့တယ္။

“ဒို့အိမ္” Alley Garden Project ဆိုတာ ရန္ကုန္မွာ ေနာက္ေဖးလမ္းၾကားေတြြကို ရွင္းလင္းသုတ္သင္ျပီး လွပေအာင္ တိုက္နံရံေတြမွာလည္း ပန္းခ်ီဆြဲတယ္… စသည္ျဖင့္ heritage conservation and urban renewal နဲ့တြဲလုပ္ေနတာေလ။ “စြမ္း”နဲ့ေတာ့ အကိုက္ဘဲ။ ေအာင္ျမင္တဲ့ လမ္းေလးေတြလည္းရွိတယ္။ မေအာင္ျမင္တဲ့လမ္းေလးေတြလည္းရွိတယ္။ ရွင္းျပီးသားလမ္းေလးေတြကို မထိန္းသိမ္းရင္ ျပန္ရွုပ္ျပီး မေအာင္ျမင္ေတာ့ဘူးေပါ့။

အခုေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ရွွင္းထားတာေလးေတြ ေရရွည္တည္တံံ့ဖို့ (sustainability)အတြက္ အိမ္ရွင္ (residents) ေတြကိုပါ ပါ၀င္လွုပ္ရွားခိုင္းျပီး တာ၀န္ယူခိုင္းၾကတယ္။ ဒါမွ ဆက္လက္ထိန္းသိမ္း ေအာင္ျမင္နိုင္မယ္မဟုတ္လား။ ကိုယ့္လမ္းကို ကိုယ္ပါ၀င္ထိန္းသိမ္းမွ သာယာတဲ့လမ္းေလးဟာ တည္ျမဲသလို .. ကိုယ့္တိုင္းျပည္ ကိုယ္ပါ၀င္ထိန္းသိမ္းမွ သာယာတဲ့တိုင္းျပည္ တည္ျမဲမွာ မဟုတ္ပါလား။

လူ့ အဖိုးတန္္ သမီးေလးပါ…

“စြမ္္း” ရဲ့ စြမ္းရည္က ဒီမွာ မရပ္ေသးဘူး။ Master ဘြဲ့ ဆက္တက္ဦးမယ္။ B.A ဘြဲ့နဲ့ ဒီေလာက္ဘဲ တိုင္းျပည္ကို အက်ိဳးျပဳလို့ရမယ္…. M.Aဘြဲ့နဲ့ဆိုရင္ ဟိုေလာက္ၾကီး အက်ိဳးျပဳလုပ္ငန္းေတြကို လုပ္နိုင္မယ္ ယံုၾကည္လို့တဲ့။ ကဲ… ၾကည့္စမ္း …. ဘယ္ေလာက္ စြမ္းရည္ရွိသလဲလို့။

ဒီ အေၾကာင္းကိို ေျပာျပတာ ဘယ္သူလဲသိလား… ဟိုတစ္ခါ ေအာက္စဖို့ဒ္ဆရာေတာ္ေဟာလိုက္တဲ့ ေရာဂါနဲ့ ကံ၊စိတ္၊ဥတု၊အဟာရ တရားေျပာျပတဲ့ မၾကီးၾကူေပါ့။ မၾကီးၾကူလာလည္ေတာ့ ေကာ္ဖီေသာက္ရင္းေျပာျဖစ္ၾကတာ။

“စြမ္္း” က သူ့တူမေလးပါတဲ့။ သူ့အမ မမူနဲ့ အန္ကယ္ ဦးထြန္းလြင္တို့ရဲ့ သမီးပါတဲ့။ ဟင္… ဘယ္လိုိ… ဘယ္လို… !!!

မၾကီးၾကဴ အမ မမူက မိုိးေလ၀သနဲ့ ဇလေဗဒပညာရွင္ .. ဟို နံမည္ၾကီးတဲ့ ဦးထြန္းလြင္ၾကီးနဲ့က ဇနီးေမာင္နွံ.. ဟုတ္လား ??

မၾကီးၾကဴကလည္္း.. တစ္ခါမွ မေျပာျပဖူးဘူးေတာ့…ဒါဆိုရင္္ “စြမ္း” က အန္ကယ္ဦးထြန္းလြင္ရဲ့ သမီးေပါ့။

ဟုတ္ပါတယ္ရွင္္… အန္ကယ္ဦးထြန္းလြင္ရဲ့ သမီး “စြမ္းရည္ထြန္းလြင္” ပါတဲ့….ဟယ္… မၾကီးၾကူရယ္….

သမီးက ဒီေလာက္ေတာ္တာ… အန္ကယ္ဦးထြန္းလြင္ၾကီးက မၾကြားဘူးလားဟယ္္….

အန္ကယ္္ေရ… အန္ကယ့္သမီး “စြမ္း” ဘယ္ေလာက္ “စြမ္းရည္”ရွိေၾကာင္း တေလာကလံုးကို ၾကြားလုိက္စမ္းပါ..အန္ကယ္ရာ….

“စြမ္္း” တိုင္းျပည္အက်ိဳးျပဳ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြ ေအာင္ျမင္ပါေစ…..

“စြမ္း”လို “စြမ္းရည္”ရွိတဲ့ ဲလူငယ္မ်ားစြာေပၚေပါက္ပါေစ….အနာဂတ္မွာ “စြမ္းရည္”ရွိတဲ့ နိုင္ငံေတာ္ၾကီးျဖစ္ပါေစ….

ဆက္ေျပာရဦးမယ္…

အေၾကာင္းအက်ိုးေတြ တိုက္ဆိုင္ေတာ့ “စြမ္း”နဲ့ စကားေျပာခြင့္ရခဲ့တယ္။ “စြမ္း” က RGS 140 homecoming memorable event လာတက္တာေလ။

“စြမ္း” ကိုေမးၾကည့္တယ္….. ဘာလို့ Lanscape Architecture ကိုမွ စိတ္၀င္စားတာလဲလို့။

“စြမ္း” က ပထ၀ီ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ေတြနဲ့ ပတ္သက္တာေတြမွန္သမွွ် အကုန္စိတ္၀င္စားတယ္တဲ့။

“စြမ္း” RGS ေက်ာင္းပိတ္ခ်ိန္ေတြ ျမန္မာျပည္ျပန္တဲ့အခါ.. အန္ကယ္ဦးထြန္းလြင္ education talk ေပးရာျမိဳ့ေတြ ေတာရြာေတြကို လိုက္သြားတယ္။ ေနပူတယ္၊ မိုးရြာတယ္ စသည္ျဖင့္ စာအုပ္ထဲမွာ သင္ရတဲ့ ရာသီဥတုေတြဟာ စပါးရိတ္သိမ္းမည့္ လယ္သမားၾကီးေတြ၊ ေျပာင္းစိုက္မည့္ယာသမားၾကီးေတြရဲ့ ဘ၀ကို ဘယ္ေလာက္ေတာင္ထိခိုက္တယ္၊ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ အက်ိဳးေပးတယ္ဆိုတာေတြ ေတြ့ရ ျမင္ရ သိလာရေတာ့…. “ဟင္…the world is so big. Real life is much bigger than the book”လို့ စာအုပ္ေလာက ကေလးကေနထြက္ျပီး တကယ့္လက္ေတြ့ေလာကၾကီးကို ျမင္လာတယ္။ It striked her !!

အေဖ့ gene အေဖ့ interest အေဖ့ပညာေတြရဲ့ influence ေပါ့။ အခုထိလည္း အေဖလိုခ်င္တဲ့ data ေတြ၊ facts ေတြကို “စြမ္း” ကရွာေပးေနတာတဲ့။ အန္ကယ့္မွာ လိုအပ္တဲ့ computer ပိုင္းမွန္သမွွ်ကို ကူညီေပးေနတဲ့ software engineer သားတစ္ေယာက္လည္းရွိေသးတယ္တဲ့။ အိုး… ဒါေၾကာင့္ အန္ကယ္ဦးထြန္းလြင္ၾကီး ဒီေန့အထိ UptoDate ျဖစ္ေနတာကိုး…. cool !

“စြမ္း”ဟာ သူတတ္တဲ့ Landscape Architecture က very niche area မို့ … ဘြဲ့လြန္အေတြ့အၾကံုေတြ ေလ့လာတိုးတက္ဖို့အတြက္ ျမန္မာျပည္နဲ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆင္တူတဲ့ အာရွနိုင္ငံတစ္ခုခုမွာ (ဒီတစ္ခါေတာ့ အေမရိကား မသြားေတာ့ဘဲ) ဘြဲ့လြန္တက္ရင္း ၊ လုပ္ငန္းအေတြ့အၾကံုေတြလည္းယူရင္း ကိုယ့္အရည္အခ်င္းေတြ တိုးတက္လာျပီးမွ အိမ္ျပန္လာေတာ့မယ္တဲ့။

“စြမ္း” ရဲ့ အရည္အခ်င္း ေနာက္တစ္ခုက .. ျမန္မာစာ ျမန္မာစကားကို က်ြမ္းက်ြမ္းက်င္က်င္တတ္ေျမာက္ျပီး ျမန္မာယဥ္ေက်းမွုကို ျမတ္ျမတ္နိုးနိုးနားလည္တာပါဘဲ။ “စြမ္း” အေမရဲ့ တစိုက္မတ္မတ္ ျမန္မာစာသင္ေပးတာ.. သံရံုးမွာျမန္မာစာေမးပြဲေတြေျဖခိုင္းတာ၊ အိမ္မွာျမန္မာလိုဘဲေျပာတာ ေတြေၾကာင့္ေပါ့။ ေတာ္ပါေပ့ မမူရယ္။ UC Berkeley ျမန္မာစာသင္တန္းမွာေတာင္ “စြမ္း” ၀ိုင္းကူခဲ့ေသးတယ္တဲ့။

တကယ္ေတာ့ “စြမ္း” လို လူငယ္ေလးေတြဟာ “ျမန္မာ” ကို “ကမၻာ”နဲ့ ဆက္သြယ္ေပးေနမည့္ ေပါင္းကူးတံတားေလးေတြပါ…

“စြမ္း” စြမ္းရည္ေတြ ျမင့္သည္ထက္ျမင့္ျပီး ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ျမို့လွလွေလးေတြ အမ်ားၾကီးတည္ေဆာက္နိုင္ပါေစ…

“စြမ္း” အိပ္မက္ေလးေတြ မေ၀းေတာ့တဲ့ အနာဂတ္မွာအေကာင္အထည္ေပၚလာပါေစ…

အေၾကာင္းအက်ိဳးတိုက္ဆိုင္လို့ “စြမ္း”ကို သိရလို့ “စြမ္း”အေၾကာင္းေရးတာပါ။ “စြမ္း”လို အနာဂတ္အတြက္ လူငယ္ေတြ သူ့က်ြမ္းက်င္မွု သူ့ talent နဲ့သူ အမ်ားၾကီးရွိၾကတယ္လို့ ယံုၾကည္ပါတယ္… အားရွိပါတယ္…. အားတက္ပါတယ္…. အနာဂတ္အတြက္……

ေဒါက္တာေမာ္